Cập nhật theo Bộ luật Dân sự 2015. Bài viết mang tính tham khảo; quyền và nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc vào di chúc (nếu có) và thỏa thuận của những người thừa kế.
Sau khi cha mẹ mất, căn nhà thường chưa được chia ngay. Trong thời gian đó, một người con đang ở trong nhà, người khác giữ sổ đỏ, còn những người ở xa thì lo nhà bị bán hoặc đem đi thế chấp. Bộ luật Dân sự 2015 có quy định riêng về người quản lý di sản, giúp trả lời câu hỏi ai trông coi nhà thừa kế và người đó được làm gì.
1. Ai là người quản lý di sản?
Theo Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015:
Trường hợp | Người quản lý | Căn cứ |
|---|---|---|
Di chúc có chỉ định, hoặc những người thừa kế thỏa thuận cử ra | Người được chỉ định hoặc được cử | Khoản 1 Điều 616 |
Di chúc không chỉ định và những người thừa kế chưa cử được người quản lý | Người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản tiếp tục quản lý cho đến khi những người thừa kế cử được người quản lý | Khoản 2 Điều 616 |
Chưa xác định được người thừa kế và di sản chưa có người quản lý | Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý | Khoản 3 Điều 616 |
Những người thừa kế có thể họp mặt để cử người quản lý di sản, và mọi thỏa thuận phải được lập thành văn bản (Điều 656). Quy trình chung từ di sản đến bán nhà được trình bày tại bán nhà đất thừa kế khi sổ đỏ còn đứng tên người đã mất.
2. Quản lý không phải là sở hữu
Người quản lý di sản trông coi tài sản thay cho những người thừa kế. Việc được giao quản lý, hoặc đang ở trong căn nhà, không làm cho người đó trở thành chủ sở hữu căn nhà và không cho người đó quyền tự quyết định số phận tài sản.
Nghĩa vụ | Người được chỉ định, được cử hoặc cơ quan nhà nước (khoản 1 Điều 617) | Người đang chiếm hữu, sử dụng (khoản 2 Điều 617) |
|---|---|---|
Bảo quản di sản | Có | Có |
Bán, trao đổi, tặng cho, cầm cố, thế chấp, định đoạt khác | Không được, nếu không được những người thừa kế đồng ý bằng văn bản | Không được |
Thông báo tình trạng di sản cho người thừa kế | Có | Có |
Bồi thường nếu vi phạm nghĩa vụ gây thiệt hại | Có | Có |
Giao lại di sản | Theo yêu cầu của người thừa kế | Theo thỏa thuận trong hợp đồng với người để lại di sản hoặc theo yêu cầu của người thừa kế |
Người quản lý được chỉ định hoặc được cử còn có nghĩa vụ lập danh mục di sản và thu hồi tài sản thuộc di sản mà người khác đang chiếm hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (điểm a khoản 1 Điều 617).
3. Người quản lý di sản có quyền gì?
Người được chỉ định, được cử hoặc cơ quan nhà nước: đại diện cho những người thừa kế trong quan hệ với người thứ ba liên quan đến di sản; được hưởng thù lao theo thỏa thuận; được thanh toán chi phí bảo quản di sản (khoản 1 Điều 618).
Người đang chiếm hữu, sử dụng: được tiếp tục sử dụng di sản theo thỏa thuận trong hợp đồng với người để lại di sản hoặc khi được những người thừa kế đồng ý; được hưởng thù lao theo thỏa thuận; được thanh toán chi phí bảo quản (khoản 2 Điều 618).
Nếu không thỏa thuận được mức thù lao, người quản lý di sản được hưởng một khoản thù lao hợp lý (khoản 3 Điều 618).
4. Lưu ý cho người thừa kế và người mua
Cử người quản lý di sản bằng văn bản, ghi rõ phạm vi công việc, thù lao, chi phí.
Yêu cầu người quản lý thông báo tình trạng căn nhà định kỳ.
Người mua không nên giao dịch chỉ với người đang giữ nhà hoặc giữ sổ; việc bán nhà thừa kế cần sự tham gia của những người có quyền theo quy định. Nếu nhà không chia được, xem nhà thừa kế không chia được bằng hiện vật.
Kiểm tra thời hiệu yêu cầu chia di sản; xem thời hiệu chia di sản thừa kế nhà đất.
Gia đình bạn có nhà thừa kế chưa chia và cần thống nhất người quản lý? Liên hệ Minh Dũng Land để được tư vấn, hoặc ký gửi bất động sản khi các đồng thừa kế đã thống nhất bán.

