Cập nhật theo Bộ luật Dân sự 2015. Bài viết mang tính tham khảo; quyền của người được di tặng phụ thuộc vào nội dung di chúc và tình trạng của khối di sản.
Người lập di chúc có thể để lại nhà đất cho người thừa kế, nhưng cũng có thể dành một phần tài sản để tặng cho một người cụ thể, ví dụ người đã chăm sóc mình lúc tuổi già. Pháp luật gọi việc này là di tặng. Di tặng có quy định riêng, khác với việc hưởng thừa kế thông thường.
1. Di tặng là gì?
Theo khoản 1 Điều 646 Bộ luật Dân sự 2015, di tặng là việc người lập di chúc dành một phần di sản để tặng cho người khác. Việc di tặng phải được ghi rõ trong di chúc. Quyền dành một phần di sản để di tặng là một trong các quyền của người lập di chúc (Điều 626).
2. Ai có thể được di tặng?
Theo khoản 2 Điều 646:
người được di tặng là cá nhân phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế, hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết;
nếu người được di tặng không phải là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
3. Người được di tặng có phải trả nợ thay người chết?
Tình huống | Nghĩa vụ đối với phần được di tặng |
|---|---|
Di sản đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người lập di chúc | Người được di tặng không phải thực hiện nghĩa vụ tài sản đối với phần được di tặng |
Toàn bộ di sản không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản | Phần di tặng cũng được dùng để thực hiện phần nghĩa vụ còn lại của người lập di chúc |
Theo khoản 3 Điều 646, thông thường người được di tặng không phải dùng phần được di tặng để thực hiện nghĩa vụ tài sản của người lập di chúc. Tuy nhiên, nếu toàn bộ di sản không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản thì phần di tặng cũng được dùng để thực hiện phần nghĩa vụ còn lại. Vì vậy, phần di tặng không được miễn trừ tuyệt đối khỏi các khoản nợ của người chết.
4. Phân biệt di tặng và hưởng thừa kế theo di chúc
Di tặng là phần tài sản cụ thể được dành để tặng, ghi rõ trong di chúc; người được di tặng không phải thực hiện nghĩa vụ tài sản đối với phần đó, trừ trường hợp di sản không đủ trả nợ.
Người thừa kế theo di chúc được hưởng phần di sản theo ý chí người lập di chúc và cùng với di sản là các vấn đề về nghĩa vụ tài sản của người chết theo quy định chung về thừa kế.
Khi di chúc vừa có người thừa kế vừa có di tặng, nên đọc kỹ để xác định tài sản nào được di tặng, tài sản nào được chia thừa kế.
5. Lưu ý khi phần di tặng là nhà đất
Kiểm tra di chúc có hợp pháp không; xem lập di chúc để lại nhà đất.
Xác định khối di sản có đủ để thanh toán các nghĩa vụ tài sản của người chết không.
Lưu ý quyền của những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Điều 644, như đã trình bày tại bài viết về con riêng, con nuôi thừa kế nhà đất.
Hỏi công chứng viên và cơ quan đăng ký đất đai về hồ sơ cụ thể khi nhận nhà đất được di tặng.
Bạn được di tặng nhà đất trong di chúc, hoặc đang muốn lập di chúc có phần di tặng? Liên hệ Minh Dũng Land để được tư vấn những điểm cần lưu ý.