Cập nhật theo Luật Công chứng 2024 (Văn bản hợp nhất số 50/VBHN-VPQH năm 2026). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng số 04/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 01/01/2027; bài viết chưa áp dụng các thay đổi này. Bài viết không bàn về điều kiện người nước ngoài được sở hữu nhà ở.
Người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư lâu năm ở nước ngoài không còn thông thạo tiếng Việt vẫn có thể là một bên trong hợp đồng công chứng liên quan đến nhà đất, ví dụ mua căn hộ ở dự án được phép bán, bán lại tài sản, ủy quyền hoặc nhận tiền cọc. Khi đó, câu hỏi thực tế đầu tiên tại phòng công chứng là: có cần người phiên dịch không, và ai được làm phiên dịch?
1. Khi nào bắt buộc có người phiên dịch?
Theo khoản 3 Điều 49 Luật Công chứng, trường hợp người yêu cầu công chứng không thông thạo tiếng Việt, hoặc là người khuyết tật nhìn, người khuyết tật nghe, nói, thì phải có người phiên dịch. Đây là yêu cầu bắt buộc, không phải lựa chọn.
2. Ai được làm người phiên dịch?
Yêu cầu | Nội dung theo khoản 3 Điều 49 |
|---|---|
Ai mời | Người phiên dịch do người yêu cầu công chứng mời |
Năng lực | Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ |
Ngôn ngữ | Thông thạo tiếng Việt và ngôn ngữ mà người yêu cầu công chứng sử dụng |
Tính độc lập | Không có quyền, lợi ích hoặc nghĩa vụ liên quan đến việc công chứng |
Trách nhiệm | Phải dịch đủ, chính xác nội dung giao dịch và nội dung trao đổi của công chứng viên với người yêu cầu công chứng về quyền, lợi ích và nghĩa vụ của các bên; chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc phiên dịch |
Điểm cần lưu ý: vì người phiên dịch không được có quyền, lợi ích hoặc nghĩa vụ liên quan, việc nhờ chính bên bán, bên mua còn lại, môi giới hưởng phí hoặc người thân được hưởng lợi từ giao dịch làm phiên dịch có thể không đáp ứng điều kiện. Nên trao đổi với tổ chức hành nghề công chứng trước ngày ký.
3. Ký văn bản công chứng khi có phiên dịch
Người yêu cầu công chứng, người làm chứng và người phiên dịch phải ký vào từng trang của giao dịch trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên, trừ một số trường hợp luật quy định (khoản 1 Điều 50 Luật Công chứng). Việc ký trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng.
4. Checklist trước ngày ký
Hỏi trước tổ chức hành nghề công chứng về việc cần phiên dịch và giấy tờ của người phiên dịch.
Chọn người phiên dịch độc lập, đủ năng lực, thông thạo cả hai ngôn ngữ.
Gửi trước dự thảo hợp đồng để người phiên dịch và người yêu cầu công chứng đọc kỹ.
Chuẩn bị hồ sơ yêu cầu công chứng theo hướng dẫn công chứng hợp đồng mua bán nhà đất.
Kiểm tra riêng điều kiện được mua, sở hữu nhà ở: xem người nước ngoài mua căn hộ ở Quy Nhơn và Việt kiều mua nhà ở Quy Nhơn.
Bạn là người nước ngoài hoặc Việt kiều cần ký giao dịch nhà đất tại Quy Nhơn? Liên hệ Minh Dũng Land để được tư vấn chuẩn bị trước ngày ký.